Takson

Taksonomska kategorija

phylum

Latinski naziv

Pteridophyta

Srpski naziv

Papratnjače


Opis taksona

Paprati (Pteridophyta ili ranije Polypodiophyta) su drevna grupa biljaka – njihovi preci velikih dimenzija zajedno sa drvenastim rastavićima vladali su u praistorijska vremena (karbon, devon, trijas) kada su neke papratnjače imale stablo široko i preko 2 m. One i njima slične biljke sa sporama gradile su velike vlažne šume, čiji fosilni ostaci danas predstavljaju naslage kamenog uglja. Današnji srodnici drvenastih paprati u tropskim predelima (Cyatheales) i danas dostižu visinu do 15-20 m.
Paprati su razvijeniji od mahovina, ali niže razvijeni od semenjača. Razmnožavaju se sporama, kroz ciklus takozvane smene generacija. Generacije su bespolne (sporofit) i polne (gametofit) – iz spora se razvija haploidna generacija na kojoj se obrazuju gametangije i gameti polne generacije. Gametofiti su poput zelenih biljčica na površini tla, pričvršćeni velikim brojem rizoida, vlaknastih ćelija koje vrše funkciju korena. Odrasle biljke imaju drvenastu stabljiku, ali ih odlikuje odsustvo sekundarne građe viših cvetnica, i semena. Većina paprati raste na tlu, u vlažnom i senovitom okruženju, pre svega u toplijim klimatskim zonama. Uglavnom su kopnene biljke, ali ima i papratnjača koje žive u vodi. Rasprostranjene su s nekoliko vrsta u svim vlažnijim krajevima naše zemlje.
Autor: Jožef Dožai