Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Plantae -> phylum Magnoliophyta -> classis Magnoliopsida -> ordo Asterales -> familia Compositae

Vrsta

Latinski naziv

Centaurea benedicta (L.) L.

Srpski naziv

Blaženi čkalj, pitomi bodalj, Benediktinka, biskupova brada


Opis vrste

Jednogodišnja bodljikava biljka srodna čkaljevima, tako da je ranije često i stavljana u njihove rodove (Carduus, Cirsium). Mnogi autori i dalje vode ovu vrstu u rodu Cnicus u koji je ranije svrstavano i više vrsta glavočika (Compositae), ali je kasnije postao monotipski rod, sa samo ovom jednom vrstom.
U odnosu na srodne vrste po habitusu blaženi čkalj je lako prepoznatljiv. Cela biljka (i stabljika i listovi) je gusto maljava. Stabljika je uspravna i obično gušće razgranata, visoka do 50-60 cm. Listovi kožasti, sa jakim venama, bodljikavog oboda, duguljasti. Listovi pri dnu veći (oko 30 × 8 cm), ostali srednje veliki, rastu sve do glavice koja se gubi u vencu listova modifikovanih brakteja – karakteristična odlika biljke. Bazalni listovi rastu na drškama, ostali na kraćim peteljkama a prema gore su blago sedeći i krilasto obuhvataju stabljiku. Glavica (capitulum) mala, cevasta, nazubljena, obično stoji pojedinačna na vrhu grana, velika je 3-4 cm. Središnji zrakasti cvetovi su žuti do bledožuti. Listići čašične ljuspe involukruma (filarije) crepasto raspoređene u 4-5 reda; spoljne filarije jajaste, oko 10 × 5 mm, listolike, oštra vrha sa 3-6 mm dugom bodljom; središnje filarije eliptično-lancetaste, oko 15 × 3-6 mm, sa vrhom koji završava u češljastoj bodlji; unutrašnje filarije širokolinearne, oko 20 × 2,5 mm. Ahenija cilindrična, oko 8 mm duga, upadljivo rebrasta, gola, sa vrškom koji ima nazubljen rub. Papus je krut, složen iz više perifernih elemenata. Cvetanje u junu i julu.
Ova biljka prirodno nastanjuje Evropu, severnu Afriku, centralnu i jugoistočnu Aziju, a u mnogim delovima sveta je odomaćena (na primer u Americi i Australiji). Iako je poreklom iz Mediterana, i tipična na Balkanu (na šta ukazuje i jedan od njenih naziva: bugarski različak), njenog opisa nema u Flori Srbije, moguće da ranije nije bila poznata sa ovog područja.

Sin. Cnicus bulgaricus P. Panov, Calcitrapa benedicta (L.) Sweet; bazionim: Cnicus benedictus L.
Autor: Jožef Dožai


Galerija slika
[ Ne postoje slike za izabranu vrstu. ]


Status zaštite vrste
[ Vrsta se ne spominje na listama vrsta od značaja za zaštitu prirode. ]

Rasprostranjenje
[ Ne postoje podaci za izabranu vrstu. ]


Stranicu održava(ju)

Dragiša Savić, Jožef Dožai, Tomica Mišljenović