Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Plantae -> phylum Magnoliophyta -> classis Magnoliopsida -> ordo Lamiales -> familia Lamiaceae

Vrsta

Latinski naziv

Teucrium chamaedrys L.

Srpski naziv

Dubčac, običan gemander


Opis vrste

Polužbun. Koren delimično drvenast, razvijaju se i podzemne stolone. Stabljika uspravna ili se češće izdiže, razgranata, starije grane leže na zemlji, ali se ne ukorenjuju, mlađe ± uspravne, visoke 10-25 (30) cm, čvrste, na poprečnom preseku okrugle, sa svih strana ili samo duž 2 naspramne linije gusto pokrivene dugačkim sivim stršećim dlakama, ređe ± gusto pokrivene i žlezdastim dlakama, često crveno ljubičaste. Listovi sa kratkom lisnom drškom, prilično gusto raspoređeni na stablu, rombično jajasti do eliptični, sa dugačkom klinastom osnovom, dugački 1-4,5 cm, široki 0,5-2 cm, sa svake strane sa 4-8, većinom tupih, često skoro polukružnih, ređe jajasto lancetastih zubaca; naličje liske svetlije, sa istaknutom mrežasto povezanom perastom nervaturom, pokriveno mekim dlakama, lice pokriveno ± priljubljenim dlakama ili skoro golo; priperci se ka vrhu stabljike postepeno smanjuju, ali su i gornji još uvek ± nazubljeni. Cvetovi dugački 10-12 mm, stoje uspravno na srazmerno dugačkim drškama, po 2-6 složeni u pazuhu priperaka u prividne pršljenove, svi zajedno grade prividne terminalne grozdove, često okrenute na jednu stranu; donji pršljenovi kraći od priperaka, gornji većinom nešto duži ili samo malo kraći. čašica cevasto zvonasta, pri osnovi samo malo trbušasto ispupčena, često crvenoljubičasta, pokrivena kratkim stršećim dlakama, a nekad i utisnutim žlezdama; čašićnih zubaca 5, podjednakih, trouglastih, na vrhu kratko osasti, kraći od čašićne cevi, duž oboda trepljasti ili žlezdasto-trepljasti. Krunica većinom bledocrvena, ređa bela, do 2,5 puta duža od čašice, krunična cev jednake dužine sa čašicom ili malo duža; donja usna krunice pokrivena maljama ili dužim dlakama, srednji režanj većinom zaokrugljen, neznatno valovit, ± naniže oboren, bočni šiljati, naviše savijeni. Prašnici i stubić dužinom daleko nadmašuju krunicu. Plodići jajasti, dugački 1,5-2 mm, glatki, po površini fino mrežasti. Cveta od juna do avgusta (septembra). Raste na sušnim kamenjarima, naročito na krečnjaku, na pašnjacima, u svetlim hrastovim i borovim šumama, u živicama, na osulinama, na livadama i dr.
Autor: Dragiša Savić




Status zaštite vrste

Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva: Prilog II Zaštićene divlje vrste biljaka, životinja i gljiva (*Komercijalna vrsta)


Rasprostranjenje

Podaci o nalazima u Srbiji



Stranicu održava(ju)

Dragiša Savić, Jožef Dožai, Tomica Mišljenović


Smrtovnice Osmrtnice