Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Plantae -> phylum Pinophyta -> classis Pinopsida -> ordo Pinales -> familia Pinaceae

Vrsta

Latinski naziv

Picea omorika (Pančić) Purkyne

Srpski naziv

Pančićeva omorika, omora, frenja; srpska smreka


Opis vrste

Drvo visoko do 50 m, usko piramidalnog habitusa. Grane prvog reda kratke (-2 m), pri vrhu krošnje uperene nagore, u sredini horizontalne i u donjem delu nešto viseće, sa vrhovima usmerenim nagore. Kora tanka, puca u ljuspe, smeđe boje. Pupoljci bez smole, sa donjim ljuspama šilasto izduženim. Četine duge 8-20 mm, široke do 2 mm, zašiljene do zaobljene, u preseku pljosnate; gore sjajne, tamnozelene, bez stoma, dole sa dve beličaste pruge stominih otvora. Četine po dužini sa ispupčenim rebrom na licu i naličju. Muški resoliki cvetovi svetlocrveni, ženske (mlade šišarice) ljubičaste. Cvetanje od kraja aprila do juna u zavisnosti od staništa. Zrele šišarice (u oktobru i novembru) viseće, duge 5 cm, sjajne, crvenosmeđe. Seme dugo 2-3 mm, široko oko 1,6 mm, sa kriocetom dugim 5-7 mm i 4-6 mm širokim. Broj kotiledona obično 5-6 , dugih 10-12 mm.
Opšte rasprostranjenje: Srbija, Bosna i Hercegovina. Endemit centralnog dela Balkanskog poluostrva; Areal se sastoji od četiri odvojena dela: centralni deo je smešten oko srednjeg toka reke Drine, između Višegrada i Bajine Bašte. Od tri manja područja dva se nalaze u Bosni na Vigor planini i na planini Radomišlji, a treće se nalazi u klisuri Mileševke u Srbiji. Otkrio ju je i prvi opisao Josif Pančić. Locus classicus: Zaovine (planina Tara).
Stanište: Po pravilu raste na pretežno severu eksponiranim strmim krečnjačkim padinama, na liticama, blokovima stena i u uskim točilima-strugovima, izuzetno se javlja i na serpentinitu (u mešovitim crno-beloborivim šumama). Naseljava prostor izmedju 400 i 1700 m. Gradi čiste sastojine (Piceetum omoricae) ili ulazi u sastav mešovitih lišćarsko-četinarskih šuma.
Zakonom je zaštićena kao prirodna retkost na području Srbije i uvrštena je u Evropsku Crvenu Listu Flore. Smatra se da joj kao staroj paleoendemičnoj vrsti koja se teško podmlađuje preti opasnost od isčezavanja. Vrsta od međunarodnog značaja — prema IUCN kategorizaciji stepena ugroženosti označena je kao VU-LR nc (ranjiva, do niska verovatnoća opasnosti ali zavisna od zaštite).
Autor: [Nomenklator Pančićevih biljnih taksona]




Status zaštite vrste

Balkanski endem, relikt
Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva: Prilog I Strogo zaštićene divlje vrste biljaka, životinja i gljiva


Rasprostranjenje

Podaci o nalazima u Srbiji



Stranicu održava(ju)

Dragiša Savić, Jožef Dožai, Tomica Mišljenović