Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Plantae -> phylum Magnoliophyta -> classis Liliopsida -> ordo Asparagales -> familia Orchidaceae

Vrsta

Latinski naziv

Ophrys sphegodes Miller

Srpski naziv

Šarenbubac paukoliki


Opis vrste

Višegodišnja biljka. Gomolji većinom loptasti, pored njih su razvijeni i končasti korenovi. Stabljika visoka 15-45 cm. Listovi izduženo eliptični do široko lancetasti, na sredini najširi, na vrhu šiljati ili ± šiljati, na donjem delu stabljike 3-6, najrazvijeni, plavozeleni, u gornjem delu 2-4, u vidu rukavca ili brakteja, svetlozeleni. Cvast klasolika, rastresita, sastavljena od 2-9 cvetova. Brakteje duže od plodnika. Listići perigona strče, spoljašnji duži od unutrašnjih, izduženi, postepeno se stanjuju ka zatupastom vrhu, žutozeleni do bledo žućkasti ili nekad beličasti, sa zelenim nervima; bočni unutrašnji su mali, dugački kao 1/2 do 2/3 spoljašnjih, široko linearni, pri osnovi neznatno prošireni, na vrhu zatupasti ili odsečeni do usečeni, goli, svetlo zeleni do zelenkastomrki, crvenkasto oivičeni. Labelum konveksan, ± dugačak kao spoljašnji listići perigona, široko do izduženo obrnuto jajast, ± gusto pokriven maljama, somotast, samo u sredini i duž oboda go, tamno crvenomrk ili tamno žutomrk, sa svetlijim, više zelenkastožutim, unazad povijenim obodom, ceo, spreda zatupast ili malo usečen ili neznatno dvo- do trorežnjevit, bez apendiksa, pri osnovi sa 2 mala izraštaja ili su ona samo delimično vidljiva; od osnove do preko sredine labeluma pružaju se karakteristične 2-4 skoro paralelne uzdužne crte mutno žute do plavičasto bele boje, povezane poprečnom linijom u vidu slova "H". Ginostemijum nešto kraći od bočnih unutrašnjih listića perigona, stoji skoro pod pravim uglom u odnosu na labelum, sa kratkim pravim rostelumom. Plodnik valjkast, nešto stisnut. Cveta u IV-V.
Raste na osunčanim padinama, uvek na krečnjačkoj podlozi. Oprašuje se entomofilijom – cvetovi ne proizvode nektar, oprašuju ih mužjaci Hymenoptera (pčele iz roda Andrena) sistemom seksualne prevare (pseudokopulacija). Na listi je biljaka zaštićenih kao prirodne retkosti u Srbiji.
Autor: Dragiša Savić




Status zaštite vrste

CITES - Annex II
Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva: Prilog I Strogo zaštićene divlje vrste biljaka, životinja i gljiva


Rasprostranjenje

Podaci o nalazima u Srbiji



Stranicu održava(ju)

Dragiša Savić, Jožef Dožai, Tomica Mišljenović