Taksonomska hijerarhija
Root -> regnum Animalia -> phylum Arthropoda -> classis Insecta -> ordo Coleoptera -> familia Lucanidae

Vrsta

Latinski naziv

Lucanus cervus (Linnaeus, 1758)

Srpski naziv

jelenak


Opis vrste

Svima dobro poznat tvrdokrilac, jedan od najatraktivnijih stanovnika hrastovih šuma. Narodno ime je dobila od granatih izraštaja na glavi mužjaka koja u stvari predstavljaju jako razrasle čeljusti. Ovi izraštaji su kod ženke dosta manji ali ni kod njih nemaju fuknkciju u ishrani. Ovi blagi džinovi se hrane lizanjem sokova koje hrastovi ispuštaju na mestima ozlede ili bolesti. Razrasle čeljusti kod mužjaka predstavljaju značajno oružje prilikom njihovih borbi za ženke. Odrasli insekti se viđaju od kraja maja sve do početka avgusta, vrlo aktivni u predvečerje kada se mogu primetiti kako lete okolo. Ženke jaja polažu u stara, oborena stabla koja počinju da se raspadaju. Larve su slepe, karakteristično povijene kao larve ostalih tvrdokrilaca sa lamelastim antenama (grčice) i blede sa šest narandžastih nogu i narandžastom glavom. Hrane se mtvim drvetom. Zanimljivo je da lave imaju češljeve na nogama kojima proizvode zvukove i pomoću kojih larve u drvetu međusobno komuniciraju. Larva prolazi kroz više razvojnih stupnjeva, što može da traje od 4 do 6 godina, kada se ulutkava, metamorfozira i u kasno proleće napušta komoru u kojoj se razvila i odlazi u potragu za hranom i pratnerom.

Opstanak ove vrste i na larvenom i na stupnju odraslog insekta direktno zavisi od starih stabala kojih je, zbog intenzivnog šumarstva, sve manje i manje. Zbog svog karakterističnog, lako prepoznatljivog izgleda i osetljivosti na promene u životnoj sredini, uključen je u sve liste vrsta značajnih za zaštitu prirode. Njeno prisustvo ukazuje na značajne prirodne vrednosti područja koja bi morala da se očuvaju uz odgovarajuće mere.
Autor: Gabor Mesaroš




Status zaštite vrste


Direktiva o staništima EU - Annex II;
Konvencija o očuvanju evropske divlje flore i faune i prirodnih staništa - Annex I;
Konvencija o očuvanju evropske divlje flore i faune i prirodnih staništa - Annex III;
Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva: Prilog I Strogo zaštićene divlje vrste biljaka, životinja i gljiva;


Rasprostranjenje

Podaci o nalazima u Srbiji



Stranicu održava(ju)

dr Gabor Mesaroš, Protego - Subotica